ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਜਟ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ- ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ

ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਜਟ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ- ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ


ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜੋ ਬਜਟ ਕੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ – ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ/royalpatiala.in ਖ਼ਬਰਾਂ/ਫਰਵਰੀ 1, 2026

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਟ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅੱਜ ਅੰਤੋਦਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਬਜਟ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ, ਏਐਮਐਸਐਮਈ, ਬਾਇਓ ਮੈਡੀਸਨ, ਸਿਹਤ, ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਉਦਯੋਗ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖੇਡ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਵੇਗਾ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅੱਜ ਰਸੇਲ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ ਸਬੰਧੀ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕਰੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਡ-ਬਜਟ ਦਾ ਲਾਈਵ ਟੈਲੀਕਾਸਟ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਜਟ ਸਬਕਾ ਸਾਥ, ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਬਜਟ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਮਤੀ ਨਿਰਭਯਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ 3 ਮੁੱਖ ਵਿਜ਼ਨ ਹਨ: ਸਮਰੱਥਾ, ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੱਠੇ। ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ, ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ, ਸਮਰੱਥਾ – ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​​​ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ – ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਕੋਲ ਆਮਦਨੀ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਹੋਣ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵਸਤੂਆਂ ਲੈਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਪਿਛਲੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਜਟ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ – ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ, ਯੋਜਨਾ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰੇਗਾ। ਸਮੀਖਿਆ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਲਮੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ 7 ਫੀਸਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਿੰਘ ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 ਲਈ 12.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਟੀਚਾ ਖਰਚ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਹਰਿਆਣਾ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਡਾਨ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਐਮਈ ਸੈਕਟਰ ਲਈ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹਰਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਾਜ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਗੁੜਗਾਉਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਰਬ ਸੰਮਲਿਤ ਬਜਟ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਸਮੇਤ 140 ਕਰੋੜ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਲਈ ਬਜਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਲੋ ਇੰਡੀਆ ਮਿਸ਼ਨ ਸਾਡੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਾਨਤਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ 15 ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰਾਖੀਗੜ੍ਹੀ ਵਰਗੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਕੁਆਂਟਮ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਟੈਕ-ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਐਮਐਸਐਮਈ, ਰਾਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਦਵਾਰਕਾ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੋ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਨਰਾਇਣ ਸਿੰਘ ਸਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਖੇਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਖਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸਾਡੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਫੰਡ ਆਫ ਫੰਡ’ ਅਤੇ ਆਰਟਿਸਟਿਕ ਸਾਸਿਆ ਹੱਬ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ‘ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਮਿਲਣਗੇ’। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ.ਟੀ. ਅਤੇ ਪਲਾਟ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਹੱਬ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਲਈ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਪਤੀ ਵਰਗੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੋਰ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸਮੀਖਿਆ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਜਟ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਚ ਆਖਰੀ ਕਦਮ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਬਜਟ ਦੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਟ ‘ਚ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ 7 ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਟਿਕਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ 5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ 11.4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਜਟ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਸਟਮ ਤੋਂ ਛੋਟ, ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ 17 ਦਵਾਈਆਂ, 7 ਦੁਰਲੱਭ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਕੈਂਸਰ, ਸ਼ੂਗਰ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਗੰਭੀਰ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਸਤੂਆਂ, ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ, ਈ-ਬੈਟਰੀ, ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ, ਕਰਿਆਨੇ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਬੈਗ ਆਦਿ, ਮਾਈਕਸ ਕਰਿਆਨਾ, ਬਾਇਓਗੈਸ ਕੰਪਨੀ, ਬਾਇਓਗੈਸ ਕੰਪਨੀ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੈਕਟਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਮਹੀਪਾਲ ਢਾਂਡਾ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਿਆਨਚੰਦ ਗੁਪਤਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਜੇ ਮਿੱਤਲ, ਹਰਿਆਣਾ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਵਿਕਾਸ ਬੋਰਡ ਦੀ ਉਪ ਪ੍ਰਧਾਨ ਇਦੀਕਸ਼ਾ ਦੇਵੀਨਗਰ, ਸੂਬਾ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੰਤੋ ਕਟਾਰੀਆ, ਸਾਬਕਾ ਮੇਅਰ ਕੁਲਭੂਸ਼ਣ ਗੋਇਲ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਸਕੱਤਰ ਗਿਰੀਸ਼ ਅਤਰੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਗੂ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੰਤ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਭਵਨ ਸੈਕਟਰ-15 ਸਥਿਤ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਰ ਵਿਖੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿੰਘ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।