ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੀਮਾਵਾਂ “ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗੈਰੀਮੈਡਰਿੰਗ” ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਖੰਡਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ: ਮਨੀਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ
ਬਹਾਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ/royalpatiala.in ਨਿਊਜ਼/ਰੂਪਨਗਰ, 15 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੱਦਬੰਦੀ, ਜੋ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ (ਮੰਗਲਵਾਰ) ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਬਕਾ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰੀ, ਮਨੀਸ਼ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗੈਰੀਮੈਂਡਰਿੰਗ” ਕਿਹਾ ਹੈ।ਗੈਰੀਮੈਂਡਰਿੰਗ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਨੁਚਿਤ ਫਾਇਦਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਡਿਸਟ੍ਰਿਕਟ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਅਕਸਰ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।) ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ” ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਖੰਡਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਦਿਲੀ ਭੂਮੀ ‘ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਕੜ ਇਸ ਨੂੰ ਨੇੜ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਿੰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਲਿਆਏ।
ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਲਿਫਾਫੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਗਣਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੋਧਾਂ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਯੂਪੀ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 80 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 140 ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੇਰਲ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 23/24 ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਮੌਜੂਦਾ 60 ਸੀਟਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 123-125 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਦ ਹਿੰਦੂ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਬੈਲਟ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ 38.1% ਹਿੱਸਾ ਵਧ ਕੇ 43.1% ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 24.3% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 20.7% ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ। ਇਸ ਵਿਆਪਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੱਦਬੰਦੀ ਨੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ 850 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਸਭਾ ਬੇਕਾਬੂ, ਬੇਕਾਬੂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਿਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 543 ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ 850 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਲੜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਾਰ ਜਾਵੇਗੀ।
ਤਿਵਾੜੀ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਹੱਦਬੰਦੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।