Health: ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਠੀਏ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਗਠੀਏ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਜੁਵੇਨਾਈਲ ਇਡੀਓਪੈਥਿਕ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ (JIA) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਅਕੜਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਨੋਇਡਾ ਦੇ ਰਿਊਮੈਟੋਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਬਿਮਲੇਸ਼ ਧਰ ਪਾਂਡੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਠੀਏ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਲੱਛਣ?
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਠੀਏ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਆਮ ਦਰਦ ਜਾਂ ਖੇਡਣ-ਕੁੱਦਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੁਝ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
-
ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਸਮੇਂ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕੜਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
-
ਗੋਡਿਆਂ ਜਾਂ ਗਿੱਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆਉਣਾ।
-
ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਰਹਿਣਾ।
-
ਤੁਰਨ ਸਮੇਂ ਲੰਗੜਾਉਣਾ।
-
ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਣਾ।
-
ਖੇਡਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਘਟਣਾ।
ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਠੀਆ ਹੋਣ ਦੇ ਕੀ ਹਨ ਕਾਰਨ?
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਠੀਆ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੁਵੇਨਾਈਲ ਇਡੀਓਪੈਥਿਕ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਠੀਆ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ।
ਕਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਰਦ, ਸੋਜ ਜਾਂ ਅਕੜਨ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਦਰਦ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਗਠੀਏ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂਚ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਖੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਂਚਾਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ, ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਮ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।